Υ/Β ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ (S120): το επίμαχο περιστατικό και το σύστημα ISUS 90-15

23 Δεκεμβρίου 2010

Διάγραμμα των συστατικών του συστήματος ISUS 90-15 στο υποβρύχιο Τύπου 214. (HDW)

Οι «παραδημοσιογραφικές αθλιότητες» –όπως τις απεκάλεσε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγγελος Βενιζέλος– για το υποβρύχιο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ (S120), πέραν της συκοφάντησης του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και αξιωματικών του, καθώς και των ανακριβειών που κατήγγειλε με επίσημη ανακοίνωση το ΓΕΝ, συνοδεύονταν από τεχνική ασχετοσύνη, με αποτέλεσμα να προκληθεί σύγχυση στην κοινή γνώμη. Ορισμένες διευκρινίσεις μπορεί να είναι χρήσιμες.

Το υποβρύχιο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ είναι εξοπλισμένο με Υποθαλάσσιο Σύστημα Ολοκληρωμένων Αισθητήρων (ISUS) 90-15 της Atlas Elektronik, όπως αναφερόταν ενδεικτικά σε επίσημη ανακοίνωση στις 6 Νοεμβρίου 2002, όταν η γερμανική εταιρεία ανέθεσε σχετική υποκατασκευαστική σύμβαση ύψους €11,3 εκατ. στην INTRACOM. Στο αναβαθμισμένο υποβρύχιο ΩΚΕΑΝΟΣ (S118) Τύπου 209/1200 εγκαταστάθηκε η έκδοση ISUS 90-46 του συστήματος.

Κατά την ανακοίνωση διάψευσης του ΓΕΝ στις 20 Δεκεμβρίου, από τον πύργο του υποβρυχίου αποκολλήθηκε περιορισμένης έκτασης τμήμα της επικάλυψης. Όπως ισχύει γενικά για υποβρύχια της συγκεκριμένης κατηγορίας μεγέθους και προκύπτει από πληροφοριακό υλικό των κατασκευαστών, το μοναδικό συστατικό του ISUS 90-15 στον πύργο του ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ –συγκεκριμένα στο πρόσθιο άκρο του– είναι η Κυλινδρική Διάταξη Μορφοτροπέων (Cylindrical Transducer Array: CTA). Πρόκειται για τη διάταξη εκπομπής του ενεργού/ παθητικού σόναρ, του οποίου η παθητική Κυλινδρική Διάταξη Υδροφώνων (Cylindrical Hydrophone Array: CHA) λήψης βρίσκεται στην κορυφή της πλώρης. Τα υπόλοιπα συστατικά του συνόλου είναι οι δύο παθητικές Πλευρικές Διατάξεις Σόναρ (Flank Array Sonar: FAS), οι 6 διατάξεις –ανά 3 δεξιά και αριστερά– Σόναρ Παθητικής μέτρησης Απόστασης (Passive Ranging Sonar: PRS), το Σόναρ Αποφυγής Ναρκών (Mine Avoidance Sonar: MAS) και οι αισθητήρες Ανάλυσης Αυτοθορύβου (Own Noise Analysis: ONA). Προαιρετικά προσφέρεται ανασυρόμενο Σόναρ Ρυμουλκούμενης Διάταξης (Towed Array Sonar: TAS) με το τύμπανο στο πρυμναίο άκρο της επικάλυψης του καταστρώματος. Το ISUS 90-15 περιλαμβάνει επίσης τους αισθητήρες επιφανείας στους ιστούς του πύργου, καθώς και το Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου Όπλων (CWCS) με τις 6 κονσόλες στο Κέντρο Πληροφοριών Μάχης (CIC) του υποβρυχίου.

Δεν είναι ευρύτερα κατανοητό πως όταν οποιοδήποτε υποβρύχιο καταδύεται, όλες οι υπερκατασκευές εκτός του ανθεκτικού σκάφους κατακλύζονται ελεύθερα, επομένως οι αντίστοιχες επιφάνειες –ενδεικτικά εκείνες της επικάλυψης του καταστρώματος, του πύργου, αλλά και της πλώρης με το εξωτερικό τμήμα των τορπιλοσωλήνων και την κυλινδρική διάταξη CHA, καθώς και της πρύμνης– δέχονται ίση πίεση από αμφότερες τις πλευρές, οπότε είναι σχετικά ελαφρές κατασκευές. Αυτό αρκεί, μιας και τα υποβρύχια μόνον υπό εξαιρετικές περιστάσεις παραμένουν στην επιφάνεια με δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Στην προκειμένη περίπτωση το ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ δεν καταδύθηκε όχι για τεχνικούς λόγους –θα ήταν αδιανόητο άλλωστε– αλλά για επιχειρησιακούς, οι οποίοι είναι φυσικά απόρρητοι.

Από άποψη αξιοπιστίας, δεν μπορούν να συγκρίνονται ανώνυμες αναρτήσεις στο διαδίκτυο, με επίσημες και μάλιστα ενυπόγραφες ανακοινώσεις θεσμικών οργάνων. Αξίζει να αναφερθεί πως επίσημες δηλώσεις από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΑ και το ΓΕΝ για το ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ και τα προγράμματα υποβρυχίων του ΠΝ, υπάρχουν μόνον από τον Οκτώβριο του 2009 και μετά. Προηγουμένως υπήρχαν μόνον κατευθυνόμενες διαρροές από την αρμόδια Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) και ανεπίσημοι ψίθυροι της τότε πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΘΑ, η οποία ουδέποτε τοποθετήθηκε επίσημα και δημόσια επί του θέματος! Έτσι δικαιολογείται ο κ. Βενιζέλος να αναφέρεται σε «μύθους και φήμες» που δηλητηρίαζαν την κοινή γνώμη σχετικά.