Διεθνές Δικαστήριο: Η Ελλάδα παραβίασε την Ενδιάμεση Συμφωνία με την ΠΓΔΜ

5 Δεκεμβρίου 2011

Ο Πρόεδρος του Διεθνούς Δικαστηρίου Χισάσι Οβάντα κατά την ανάγνωση της εκτελεστικής παραγράφου στις 5 Δεκεμβρίου. (ICJ)

Το Διεθνές Δικαστήριο, το πρωτεύον δικαιοδοτικό όργανο των Ηνωμένων Εθνών, ανακοίνωσε σήμερα στην έδρα του στη Χάγη την κρίση του για την προσφυγή της ΠΓΔΜ κατά της Ελλάδας, σχετικά με την Εφαρμογή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας της 13ης Σεπτεμβρίου 1995. Κατά την απόφαση, η οποία είναι τελική, χωρίς δυνατότητα έφεσης και δεσμευτική για τα Μέρη, το Δικαστήριο:

  • Έκρινε με ψήφους 14 προς 2, πως έχει δικαιοδοσία να εξετάσει την Προσφυγή που κατατέθηκε από την ΠΓΔΜ στις 17 Νοεμβρίου 2008 και πως η Προσφυγή αυτή είναι αποδεκτή.
  • Έκρινε με ψήφους 15 προς 1 πως η Ελληνική Δημοκρατία, αρνούμενη την είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, έχει παραβιάσει την υποχρέωσή της κατά την παράγραφο 1 του Άρθρου 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας της 13ης Σεπτεμβρίου 1995.
  • Απέρριψε με ψήφους 15 προς 1 όλα τα υπόλοιπα αιτήματα που υποβλήθηκαν από την ΠΓΔΜ.

Το Δικαστήριο υπενθυμίζει πως στις 17 Νοεμβρίου 2008 η ΠΓΔΜ κατέθεσε προσφυγή κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας για μια διαφωνία σχετικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας. Ως βάση της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, η ΠΓΔΜ επικαλέσθηκε στην παράγραφο 2 του Άρθρου 21, κατά την οποία τα Μέρη μπορούν να προσφεύγουν στο Δικαστήριο για οποιαδήποτε διαφωνία μεταξύ τους σχετικά με την ερμηνεία και εφαρμογή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας, με εξαίρεση τη διαφορά για το όνομα, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1 του Άρθρου 5.

Το Δικαστήριο παρατηρεί πως η υποψηφιότητα της ΠΓΔΜ για το ΝΑΤΟ συζητήθηκε στη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου στις 2 και 3 Απριλίου 2008, αλλά η ΠΓΔΜ δεν κλήθηκε να αρχίσει συζητήσεις εισόδου στον οργανισμό. Η ΠΓΔΜ επιζητούσε να αποδείξει πως η Ελλάδα προέβαλε αντίρρηση στην είσοδο των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, παραβιάζοντας έτσι την παράγραφο 1 του Άρθρου 11. Όπως έκρινε το Δικαστήριο, από το κείμενο της παραγράφου 1 είναι σαφές πως η Ελλάδα συμφωνεί να μην προβάλλει αντιρρήσεις στην είσοδο της ΠΓΔΜ σε διεθνείς ή περιφερειακούς οργανισμούς, στους οποίους η Ελλάδα είναι μέλος. Παρατήρησε επίσης πως η Ελλάδα διατηρούσε το δικαίωμα να προβάλλει αντίρρηση σε περίπτωση που η ΠΓΔΜ επιδίωκε να αναφέρεται στους οργανισμούς αυτούς με ονομασία διαφορετική από την οριζόμενη στην παράγραφο 2 της Απόφασης 817 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (1993). Η παράγραφος εκείνη πρότεινε την αποδοχή της υποψηφιότητας του κράτους Σκοπίων ως μέλους «προσωρινά αναφερόμενου για όλους τους σκοπούς εντός των Ηνωμένων Εθνών ως “πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” εκκρεμούσης της διευθέτησης της διαφοράς που έχει προκύψει επί της ονομασία του Κράτους».

Το Δικαστήριο έκρινε πως τα στοιχεία που υποβλήθηκαν απέδειξαν πως στη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου, η Ελλάδα εκδήλωσε την αντίρρησή της στην είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ όσο δεν επιλύεται η διαφορά της ονομασίας, παραβιάζοντας έτσι την παράγραφο 1 του Άρθρου 11. Η αντίρρηση αυτή δεν ανταποκρινόταν στην εξαίρεση της παραγράφου 1, καθώς η ΠΓΔΜ δεν έθετε υποψηφιότητα με όνομα διαφορετικό εκείνου της Απόφασης 817.

Το Δικαστήριο σημειώνει πως η Ελλάδα επικαλέσθηκε παραβιάσεις της Ενδιάμεσης Συμφωνίας από την ΠΓΔΜ, αλλά απέδειξε μόνο τη χρήση του συμβόλου που απαγορεύει η παράγραφος 2 του Άρθρου 7 –ο «Ήλιος» της Βεργίνας– το 2004, η οποία όμως διακόπηκε εντός του ίδιου έτους.

Τέλος, το Δικαστήριο αποφάσισε πως η κρίση του για παραβίαση της παραγράφου 1 του Άρθρου 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας από την Ελλάδα, «…συνιστά κατάλληλη ικανοποίηση» για την ΠΓΔΜ!

Το τελευταίο σημείο καθιστά την απόφαση «Πύρρειο Νίκη» για την ΠΓΔΜ, η οποία ζητούσε από το Δικαστήριο να απαγορεύσει στην Ελλάδα να ασκήσει βέτο σε μελλοντική υποψηφιότητα των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ. Η απόφαση ήταν νομικά αναμενόμενη, προφανώς δεν είναι η ευνοϊκότερη δυνατή για την Ελλάδα και ασφαλώς δημιουργεί προβλήματα διπλωματικών χειρισμών, τα οποία όμως είναι αντιμετωπίσιμα. Πλήρης ανάλυση της απόφασης και των προεκτάσεων στο τεύχος Ιανουαρίου 2012 του περιοδικού «Ελληνική Άμυνα & Τεχνολογία».