Ενημέρωση της Βουλής για τα υποβρύχια από τον ΥΕΘΑ Δ. Αβραμόπουλο

21 Μαρτίου 2014

Το υποβρύχιο ΠΙΠΙΝΟΣ στα ΕΝΑΕ στις 27 Μαρτίου 2009, πριν 5 ολόκληρα χρόνια! («ΕΑ&Τ»/Σ. Σεργιάννης)

Τα μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής άμυνας και εξοπλισμών ενημέρωσε χθες στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ο Υπουργός Δ. Αβραμόπουλος, για την προωθούμενη λύση σχετικά με την παραλαβή των τεσσάρων υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού, την οποία ο ίδιος ανακοίνωσε στις 15 Μαρτίου.

Σύμφωνα με τον κ. Αβραμόπουλο, το ΥΠΕΘΑ πέτυχε, μέσα από μια απλή και σύντομη επαφή με τους υπεύθυνους των Ελληνικών Ναυπηγείων ΑΕ (ΕΝΑΕ) του Σκαραμαγκά, την αποσύνδεση και αποδέσμευση της παραλαβής των υποβρυχίων από το γενικότερο ζήτημα της λειτουργίας και του μέλλοντος των ΕΝΑΕ. Τα τρία υποβρύχια Τύπου 214 –ΠΙΠΙΝΟΣ, ΜΑΤΡΩΖΟΣ, ΚΑΤΣΩΝΗΣ– και το αναβαθμισμένο ΩΚΕΑΝΟΣ (S118) Τύπου 209/1200 θα παραληφθούν από το ΠΝ, με ευθύνη και συντονισμό του οποίου θα ολοκληρωθούν όλες οι απαραίτητες εργασίες, ώστε να ενταχθούν το ταχύτερο δυνατόν επιχειρησιακά στον ελληνικό Στόλο.

Αυτό θα συμβεί με το ποσό των €75,5 εκατ. που είναι δεσμευμένο στον προϋπολογισμό του ΥΠΕΘΑ για τον σκοπό αυτόν. Και όλα αυτά χωρίς να αλλάξει ο Νόμος του 2010, ώστε να μην υπάρξουν κωλύματα στις περαιτέρω εξελίξεις για το μέλλον των ΕΝΑΕ. Οποιοδήποτε περαιτέρω πρόβλημα θα λυθεί με νομοθετική ρύθμιση, περιλαμβάνοντας το θέμα της μισθοδοσίας όλων των εργαζομένων στα Ναυπηγεία.

Εξηγώντας τους βασικούς άξονες της πολιτικής του ΥΠΕΘΑ στο θέμα, ο Δ. Αβραμόπουλος τόνισε πως βασική αρμοδιότητα και ευθύνη του Υπουργείου και του ΠΝ ήταν και είναι η κατασκευή και παραλαβή των υποβρυχίων που βρίσκονται στα ΕΝΑΕ.

Ο κ. Υπουργός αναφέρθηκε σε «εμπλοκή» μεταξύ ελληνικού Δημοσίου και των ιδιοκτήτη των ΕΝΑΕ, κ. Ισκαντάρ Ζαφά, σχετικά με:

  • Την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάκτηση των κρατικών ενισχύσεων.
  • Τη μείωση του απασχολούμενου προσωπικού.
  • Τις φορολογικές υποχρεώσεις και απαιτήσεις κρατικών Οργανισμών κατά των ΕΝΑΕ.
  • Τη διακοπή της συνεργασίας των ΕΝΑΕ με τον βασικό υποκατασκευαστή, HDW.

Το αποτέλεσμα ήταν να διακοπεί πλήρως το Μάιο του 2012 η λειτουργία των Ναυπηγείων, τα οποία εγκαταλείφθηκαν και αφέθηκαν στην τύχη τους από την ιδιοκτησία τους, πάντα κατά τον Δ. Αβραμόπουλο.

Το ΥΠΕΘΑ διαχώρισε την υπόθεση της παραλαβής των υποβρυχίων και ενήργησε για την προστασία των χρημάτων που είχε καταβάλει μέχρι τότε (€2,5 δισ). Επίσης καταλόγισε για πρώτη φορά στα ΕΝΑΕ και στις εταιρείες που εμφανίσθηκαν ως επενδυτές, το σύνολο των ποσών που καταβλήθηκαν από το 2010 μέχρι τα μέσα του 2011, ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.

Ο Δ. Αβραμόπουλος τόνισε στο σημείο αυτό πως στις δύο θητείες του στο ΥΠΕΘΑ απαγόρευσε την καταβολή οποιουδήποτε ποσού ως εργολαβικό αντάλλαγμα στα Ναυπηγεία, όπως άλλωστε είχε ρητά δεσμευθεί στη Βουλή.

Το ΥΠΕΘΑ προσέφυγε επίσης στο Πρωτοδικείο με ασφαλιστικά μέτρα κατά των ΕΝΑΕ, για να εξασφαλίσει τη συντήρηση των υποβρυχίων, τα οποία είχαν εγκαταλειφθεί. Κατέστησε επίσης σαφές στην ιδιοκτησία των ΕΝΑΕ, πως είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι να αποζημιώσουν το ελληνικό Δημόσιο για κάθε ζημία των υποβρυχίων. Δόθηκε τέλος εντολή στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους να επεξεργασθεί τα σχετικά νομικά ζητήματα για την προάσπιση των συμφερόντων του Δημοσίου δικαστικά.

Υπό το βάρος των ενεργειών αυτών, ο κ. Ζαφά ζήτησε συνάντηση με τον ΥΕΘΑ, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2014 παρουσία του Υπουργού Ανάπτυξης, του Αρχηγού ΓΕΝ, λοιπών παραγόντων του ΥΠΕΘΑ και αξιωματικού του ΠΝ ως πρακτικογράφου, στην Αίθουσα του Πολεμικού Ναυτικού.

Κατά τη συνάντηση αυτή, ο Δ. Αβραμόπουλος κατέστησε σαφές προφορικά και γραπτά πως για το ΥΠΕΘΑ δεν υφίσταται θέμα διαπραγμάτευσης για τα υποβρύχια:

  • Όσο εκκρεμεί αγωγή του κ. Ζαφά κατά του ελληνικού Δημοσίου.
  • Όσο δεν αναγνωρίζει την υποχρέωση να επιστρέψει στο ελληνικό Δημόσιο τα αχρεωστήτως εισπραχθέντα ποσά, για τα δύο νέα υποβρύχια Τύπου 214 που δεν έχουν καν ξεκινήσει, για τα υλικά που δεν έχουν παραδοθεί και έχουν εξοφληθεί, καθώς και για εργασίες που δεν εκτελέσθηκαν.

Ο κ. Υπουργός κατέστησε επίσης σαφές πως το ΥΠΕΘΑ θα επιδίωκε δικαστικά να παραλάβει στην άμεση κατοχή του τα υποβρύχια και κάλεσε τον κ. Ζαφά να αποσυνδεθούν από τα υπόλοιπα ζητήματα.

Ο κ. Ζαφά δήλωσε, πάντα κατά την ενημέρωση του Δ. Αβραμόπουλου, πως ούτως ή άλλως δεν τον ενδιαφέρουν από μόνα τους τα υποβρύχια, εάν δεν επιλυθεί το συνολικό ζήτημα των Ναυπηγείων και συγκεκριμένα η διαφορά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να μπορούν να αναλαμβάνουν στρατιωτικές παραγγελίες ξένων κρατών και να χρησιμοποιούν την περίφημη δεξαμενή Νο 5.

Η θέση αυτή επιβεβαιώθηκε με επιστολή του κ. Ζαφά δύο ημέρες αργότερα, σύμφωνα με την οποία αποδέχεται την αποδέσμευση των υποβρυχίων, προκειμένου το ΠΝ να χρησιμοποιήσει τον ειδικό χώρο των ΕΝΑΕ και το προσωπικό τους ώστε να ολοκληρωθούν οι δοκιμές. Έδωσε επίσης γραπτές οδηγίες προς τους εκπροσώπους των ΕΝΑΕ και τους υπεργολάβους της HDW, να τεθούν στη διάθεση του ΠΝ προκειμένου να ολοκληρωθούν τα υποβρύχια.

Κλείνοντας, ο Δ. Αβραμόπουλος ανακοίνωσε πως με τον Α/ΓΕΝ Αντιναύαρχο Ευάγγελο Αποστολάκη ΠΝ, θα συναντηθούν το απόγευμα της 26ης Μαρτίου με τον Πρόεδρο της ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) Δρ. Χανς Κριστόφ Ατσποντίεν, στην ελληνική πρεσβεία της Ντόχα του Κατάρ.

Ο Αντιναύαρχος Αποστολάκης προσέθεσε τα ακόλουθα:

  • Θα διατεθούν εκπαιδευμένα στελέχη του ΠΝ, τα οποία σε συνεργασία με το προσωπικό των ΕΝΑΕ και των υπεργολάβων θα εκτελέσουν αποκλειστικά μεγάλο μέρος των απαραίτητων εργασιών και δοκιμών εν όρμω και εν πλω, εξοικονομώντας σημαντικό χρηματικό ποσό.
  • Το ΠΝ κατέχει την τεχνογνωσία, την εμπειρία και την εκπαίδευση για να ανταποκριθεί.
  • Η κατάσταση στα ΕΝΑΕ δεν είναι τόσο βεβαρημένη όσο ακούγεται. Θα ενεργοποιηθεί μόνον το τμήμα των Ναυπηγείων που είναι απαραίτητο για τις εργασίας στα υποβρύχια. Δεν θα ενεργοποιηθούν όλα τα συστήματα των Ναυπηγείων. Απαιτείται ποσό πολύ χαμηλότερο από αυτά που ακούγονται.
  • Η λειτουργικη κατάσταση των υποβρυχίων θα εκτιμηθεί με όλους τους απαραίτητους ελέγχους. Δεν μπορεί να υφίσταται απόλυτη βεβαιότητα για την κατάσταση των υποβρυχίων, υπάρχει όμως αισιοδοξία και δεν αναμένονται σοβαρές βλάβες. Η μόνη επιφύλαξη σχετίζεται με την κατάσταση των συσσωρευτών.
  • Με το νομικό πλαίσιο που θα διαμορφθωεί από το ΥΠΕΘΑ και τη συνδρομή των απαραίτητων εταιρειών και του προσωπικού των ΕΝΑΕ, θα πραγματοποιηθούν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες.
  • Χρονοδιάγραμμα δεν μπορεί να καθορισθεί επακριβώς προς το παρόν, καθώς εξαρτάται άμεσα από εργασίες που θα πρέπει να πραγματοποιηθούν.

Πηγές του ΥΠΕΘΑ διευκρίνιζαν επίσης τα ακόλουθα:

  • Οι πράξεις καταλογισμού σε βάρος των ΕΝΑΕ φθάνουν συνολικά τα €362 εκατ.
  • Το τμήμα των ΕΝΑΕ που θα επανενεργοποιηθεί είναι περιφραγμένο, βρίσκεται υπό την ευθύνη και δικαιοδοσία του ΠΝ και από τις 18 Μαρτίου φυλάσσεται από ειδική ομάδα του Λιμενικού Σώματος.
  • Έχει ήδη γίνει καταλογισμός του ποσού που είχε δοθεί στη HDW για υλικά, τους έχει κοινοποιηθεί και συμπεριλαμβάνεται στην αυτοτελή προσφυγή του ελληνικού Δημοσίου που θα κατατεθεί κατά των ΕΝΑΕ.
  • Τα €102 εκατ. που έχει καταβάλει το ελληνικό Δημόσιο για πρόσθετα υλικά που δεν παρελήφθησαν ποτέ, θα συμπεριληφθούν στις αξιώσεις του που θα κατατεθούν με αυτοτελή προσφυγή στο διαιτητικό δικαστήριο του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (ICC).
  • Οποιοδήποτε πρόσθετο κόστος πέραν των €75,5 εκατ. θα καταλογισθεί στα ΕΝΑΕ και θα ζητηθεί μέσω της αυτοτελούς προσφυγής του ελληνικού Δημοσίου στο ICC.
  • Το ΠΝ θα είναι ουσιαστικά ο εργοδότης του προσωπικού των ΕΝΑΕ μέχρι την αποπεράτωση των τεσσάρων υποβρυχίων. Το νομικό ζήτημα της εργασιακής σχέσης θα επιλυθεί με νομοθετική ρύθμιση, σε συμφωνία με τους εργαζόμενους και τη ΓΣΕΕ.
  • Αρχική πρόθεση του ΥΠΕΘΑ είναι να ενταχθούν στο υπόλοιπο προσωπικό των ΕΝΑΕ και οι 160 εργαζόμενοι του τροχαίου υλικού.
  • Αναζητείται νομική φόρμουλα για να προστεθούν τα δεδουλευμένα που διεκδικούν οι εργαζόμενοι των ΕΝΑΕ από την εργοδοσία, στην προσφυγή του ελληνικού Δημοσίου στο ICC.

Ορισμένα προκαταρκτικά σχόλια της «ΕΑ&Τ»:

  • Σε σύγκριση με την παρούσα κατάσταση της αδράνειας και της σταδιακής απαξίωσης, η επανέναρξη των εργασιών για την παράδοση των τεσσάρων υποβρυχίων στο ΠΝ είναι ευπρόσδεκτη.
  • Σχετικά με τον καταλογισμό ποσών από το ελληνικό Δημόσιο σε βάρος των ΕΝΑΕ και λοιπών εταιρειών, όλα θα εξαρτηθούν από τις αποφάσεις του ICC, στο οποίο άλλωστε εκρεμμεί προσφυγή της ιδιοκτησίας των Ναυπηγείων σε βάρος του ελληνικού Δημοσίου. Οι προβλέψεις δεν είναι ευνοϊκές για το ελληνικό Δημόσιο, για λόγους που σχετίζονται με τη συμβατικά αδικαιολόγητη παύση πληρωμών προς τα ΕΝΑΕ από τα μέσα του 2011.
  • Προκαλεί τεράστια εντύπωση πως ενώ περιορισμένος αριθμός εργαζομένων των ΕΝΑΕ ασχολείται με τα υποβρύχια, θα μισθοδοτούνται όλοι μέχρι να ολοκληρωθούν οι παραδόσεις! Και όχι μόνον αυτό, αλλά το ΥΠΕΘΑ επιδιώκει να ενταχθούν στην ίδια ρύθμιση και οι εργαζόμενοι τροχαίου υλικού! Αυτό σημαίνει πως θα μισθοδοτούνται από το ελληνικό Δημόσιο περίπου 850 εργαζόμενοι για μερικά χρόνια, χωρίς οποιοδήποτε αντικείμενο εργασίας!